ინგლისური ზედსართავი სახელის “lazy” და მისი ქართული კორელატის ეტიმოლოგიური და სემანტიკური ანალიზი
საკვანძო სიტყვები:
ზარმაცი, ეტიმოლოგია, სემანტიკა, კორელატი, სიტყვაწარმოებაანოტაცია
წინამდებარე სტატია იკვლევს ინგლისურ ზედსართავ სახელს “lazy" ეტიმოლოგიური და სემანტიკური თვალსაზრისით და ადარებს მას თავის ქართულ კორელატს „ზარმაცი“. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ “lazy”-ს, რომელიც ინგლისურ ენაში პირველად მე-16 საუკუნეში დაფიქსირდა, აქვს ინდო-ევროპული ფესვები და იგი პოლისემანტური სიტყვაა, ხოლო მის ქართულ შესატყვისს აქვს ბუნდოვანი ეტიმოლოგია და მხოლოდ ერთი მნიშვნელობა მოეძებნება. ორივე ენა მდიდარია გამონათქვამებით, რომლებიც შეიცავს საკვლევ სიტყვას.
წყაროები
Austen, J. (1886). Emma. Spottiswoode and Co.
Brewer, E. C. (1870). Brewer’s dictionary of phrase and fable. Cassell, Petter & Galpin.
Cambridge Dictionary. (n.d.). Lazy. Antonyms and examples. In dictionary.cambridge.org. Retrieved May 22, 2025, from https://dictionary.cambridge.org/thesaurus/lazy
Cambridge Dictionary. (n.d.). Lazy eye. In dictionary.cambridge.org. Retrieved May 22, 2025, from https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/lazy-eye
Collins Dictionary. (n.d.). Collins English thesaurus: Lazy. In collinsdictionary.com.
Retrieved May 22, 2025, from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/englishthesaurus/lazy
Collins Dictionary. (n.d.). Lazy. In collinsdictionary.com. Retrieved May 22, 2025, from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/lazy
Collins Dictionary. (n.d.). Laze. In collinsdictionary.com. Retrieved May 22, 2025, from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/laze
Collins Dictionary. (n.d.). Lazyish. In collinsdictionary.com. Retrieved May 22, 2025, from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/lazyish
Ginzburg, R. S. (1979). A course in modern English lexicology. Vysšaja Škola.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
Merriam-Webster. (n.d.). Lazy eye. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved
May 22, 2025, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/lazy%20eye
Merriam-Webster. (n.d.). Lazy Susan. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved
May 22, 2025, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/lazy%20Susan
Merriam-Webster. (n.d.). Lazy tongs. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved May 22, 2025, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/lazy%20tongs
Online Etymology Dictionary. (n.d.). Lazy. In Etymonline.com. Retrieved May 22, 2025, from https://www.etymonline.com/search?q=lazy
Oxford English Dictionary. (n.d.). Lazy. In OED.com. Retrieved May 22, 2025, from
https://www.oed.com/dictionary/lazy_adj?tl=true&tab=etymology-paywall
Oxford Learner’s Dictionaries. (n.d.). Lazily. In oxfordlearnersdictionaries.com.
Retrieved May 22, 2025, from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/lazily?q=lazily
Oxford Learner’s Dictionaries. (n.d.). Laziness. In oxfordlearnersdictionaries.com.
Retrieved May 22, 2025, from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/laziness?q=laziness
Oxford Learner’s Dictionaries. (n.d.). Lazy. In oxfordlearnersdictionaries.com.
Retrieved May 22, 2025, from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/lazy
Oxford Learner’s Dictionaries. (n.d.). Lazybones. In oxfordlearnersdictionaries.com.
Retrieved May 22, 2025, from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/lazybones?q=lazybone s
Wiktionary, the free dictionary. (n.d.). Lazy. Retrieved May 22, 2025, from https://en.wiktionary.org/wiki/lazy#Etymology
Wiktionary, the free dictionary. (n.d.). Lazy dog bomb. Retrieved May 22, 2025, from https://en.wiktionary.org/wiki/lazy_dog_bomb
Wiktionary, the free dictionary. (n.d.). ზარმაცი. Retrieved May 22, 2025, from https://en.wiktionary.org/wiki/%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9
B%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98#Etymology4o
განმარტებითი ლექსიკონი ena.ge. (n.d.). ზარმაცი. In Ena.ge. Retrieved May 22, 2025, from https://ena.ge/explanatory-online
რუსიეშვილი. მ, ლორთქიფანიძე. ქ, დოლიძე. რ, თუმანიშვილი. ხ, მუჯირი. ს, ჭეიშვილი. ტ, ახალაია. ნ, კვანტალიანი. მ. ქართული ენის იდიომებისა და ანდაზების ფონდების მონაცემთა ბაზა. (2015). In idioms.tsu.ge. Retrieved May 22, 2025, from https://idioms.tsu.ge/?s=%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1 %83%90%E1%83%AA
ფენრიხი. ჰ, სარჯველაძე. ზ. (2000). ქართველურ ენათა ეტიმოლოგიური ლექსიკონი. სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის გამომცემლობა.
ქართულ სინონიმთა ლექსიკონი. (n.d.). ზარმაცი. In Nplg.gov.ge. Retrieved May 22, 2025, from http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=17&t=911
